เปิดรายชื่อ 135 หมู่บ้าน นำร่อง พื้นที่เสพพืชกระท่อม โดยไม่ผิดกฎหมายศูนย์อำนวยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด กระทรวงมหาดไทย (ศอ.ปส.มท.) มีหนังสือด่วนที่สุด เรื่อง คำสั่งและแนวทางการรองรับพื้นที่ที่ทำการเสพพืชกระท่อมได้โดยไม่เป็นความผิดตามมาตรา 58/2 แห่งพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ (ฉบับที่ 7 ) พ.ศ. 2562 ลงวันที่ 9 กันยายน 2563 ส่งถึงผู้ว่าราชการจังหวัดนำร่อง 10 จังหวัดระบุว่า สำนักงาน ป.ป.ส.ได้ส่งคำสั่งศูนย์อำนวยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดแห่งชาติที่ 19/2563  ลงวันที่ 31 กรกฎาคม 2563 เป็นแนวทางการรองรับพื้นที่ที่ทำการเสพพืชกระท่อมได้โดยไม่เป็นความผิดฯ พร้อมรายชื่อหมู่บ้านนำร่อง 135 หมู่บ้าน/ชุมชน

รายงานข่าวแจ้งว่า สำหรับพื้นที่นำร่อง 135 หมู่บ้าน/ชุมชน ประกอบด้วย 10 จังหวัด 10 อำเภอ 19 ตำบล 1 เทศบาล 110 หมู่บ้าน 25 ชุมชน เช็คได้ ที่นี่ ดังนี้

จังหวัดนนทบุรี บ้านคลองหนึ่ง หมู่ 10 ในตําบลไทรใหญ่ อําเภอไทรน้อย

จังหวัดปทุมธานี หมู่ที่ 12 ในตําบลคลองสาม อําเภอคลองหลวง

จังหวัดนครศรีธรมราช 8 หมู่บ้าน ในตําบลคลองเส อําเภอถ้ำพรรณราย

จังหวัดกระบี 9 หมู่บ้าน ในตําบลเขาดิน อําเภอเขาพนม

จังหวัดพังงา 7 หมู่บ้าน ในตําบลลําภู อําเภอท้ายเหมือง

จังหวัดสุราษฎร์ธานี 65 หมู่บ้าน 1 เทศบาล 25 ชุมนุม ในตําบลเพิ่มพูนทรัพย์, ทุ่งเตาใหม่, น้ำพุ คลองปราบ, ควนสุบรรณ, ควรศรี, ท่าชี, ลําพูน, ทุ่งเตา, พรุพี, และนาสาร อําเภอบ้านนาสาร

จังหวัดระนอง 5 หมู่บ้าน ในตําบลละอุ่นเหนือ อําเภอละอุ่น

จังหวัดชุมพร 1 หมู่บ้าน ในตําบลบางหมาก อําเภอเมืองชุมพร

จังหวัดตรัง 4 หมู่บ้าน ในตําบลในเตา อําเภอห้วยยอด

จังหวัดพัทลุง 9 หมู่บ้าน ในตําบลลําสิทธ์ อําเภอศรีนครินทร์

สำหรับ การจัดทำพื้นที่นำร่องเพื่อการศึกษา และการควบคุม กระท่อม มีวัตถุประสงค์เพื่อให้เป็นพื้นที่ต้นแบบในการศึกษารองรับนโยบายการปรับสถานะพืชกระท่อมออกจากสารเสพติด โดยต้องทำอย่างรัดกุมและเป็นขั้นตอน เพื่อให้เกิดปัญหาน้อยที่สุด

โดยการคัดเลือกพื้นที่นำร่องของ ป.ป.ส. มีหลักสำคัญคือ ต้องคำนึงถึงความพร้อมของชุมชนเป็นสำคัญ นอกจากนี้ ต้องเป็นพื้นที่ที่มีประวัติการใช้พืชกระท่อม ตามวิธีชุมชนดั้งเดิมมาอย่างยาวนาน

ที่สำคัญ คนในพื้นที่ต้องมีความพร้อมในการดูแล ควบคุมเพื่อไม่ให้ใช้ผิดวัตถุประสงค์ และให้ความร่วมมือช่วยเหลือในการอำนวยความสะดวกในการสำรวจต้นกระท่อมเพื่อจัดทำฐานข้อมูล กำกับ รวมทั้งการติดตามการใช้พืชกระท่อม ดังนั้น ขั้นแรกชุมชนต้องเห็นด้วย และพร้อมที่จะเป็นกลไกการดูแลอย่างจริงจังในระยะยาว

โดยตั้งแต่ปี 2560 สำนักงาน ป.ป.ส. ได้ดำเนินโครงการ และให้ตำบลน้ำพุ อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นพื้นที่ต้นแบบในการศึกษาวิจัย ซึ่งมีผลตอบรับที่ดี คือ พบการใช้ผิดวัตถุประสงค์น้อย เนื่องจากการที่ชาวบ้านช่วยกันจัดตั้งธรรมนูญชุมชนเพื่อควบคุมดูแลโดยใช้ชุมชนเป็นกลไกสำคัญ จึงเป็นต้นแบบในการเตรียมพื้นที่ 135 หมู่บ้านชุมชน เพื่อใช้ในการศึกษา และควบคุมดูแลการใช้พืชกระท่อม